NİYAZİ ATAÇ
SEMERCİ-BAKKAL
“Kendi sözlerinden hayatı”…
1929 da Maçka Akmescit(Zanoy)Köyünde doğdum. İlkokulu aynı köyde okudum.1941de ilkokulu bitirdikten sonra Maçka da esnaflık yapan babam Ahmet ATAÇ yanında semercilik ve hancılık mesleğine çırak olarak başladım.
Akmescit(Zanoy)köyünden her gün babamla birlikte yürüyerek Maçka’da bulunan dükkânımıza geliyor, akşam tekrar yürüyerek köye dönüyorduk. Üç yıl sonra babam bir At satın alarak birlikte köye At üstünde gitmeye başladık.Babamın ilk dükkânı şimdiki Halk Eğitim Müdürlüğünün yerinde 1940 da bulunuyordu.
Babam Ahmet Ataç Köylerde yaşayan insanların işlerinde kullanmış oldukları hayvanlardan At, Eşek ve Katır’ların ayaklarına nal çakardı. Sırtlarına yük taşımak için semer,insanların binmesi için eğer dediğimiz malzemeleri yapardık.
1950 de artık bende semer yapmaya öğrenmiştim. Köyden gelen At ve eşeklerin ayaklarına nal çakıyordum. Beş yıl sonra Maçka’nın tek caddesi olan eski Erzurum caddesinde şimdiki evimin olduğu arsayı belediyeden satın alarak babam Ahmet Ataç la aynı işi yapmaya devam ettik.
Yaptığımız semer ve eğerleri, genelde peşin paraya satardık. Artık mesleğim olan semerciliği öğrenmiştim. Uzun yıllar babamla birlikte bu mesleği devam ettirdik. Babam vefat ettikten sonra ben 1975 e kadar bu mesleğe devam ettim.
1975 de mevcut dükkânımın bitişiğinde bakkal dükkânı açtım ve aynı zamanda baba mesleğim olan semercilik işine de azda olsa devam ettim. Değişen dünya şartları, Türkiye de değişmeye başlayan yaşam koşulları bu mesleği gün geçtikçe azalttı. Artık hayvanlara pek iş düşmüyordu, bunların yerlerini çeşitli motorlu araçlar almıştı.Babamın sayesinde çocuk yaşta öğrendiğim semercilik ve hancılık sanatının yanında hayvan yiyeceği olan Arpa, Saman, Buğday,Mısır gibi ürünleri diğer illerden satın alır dükkânımda satardım.
Birgün Maçka da hatırı sayılır esnaflarından, ekonomik durumu gayet iyi, Trabzon’da ticari ilişkileri ve sosyal ilişkileri gelişmiş bir şahsiyet Muhittin TOPALOĞLU yanıma geldi.
Bana bir metre boyunda semer yapmamı, süsleme sanatınında çok iyi kalite de olmasını istedi ve siparişini verdi. On beş gün içerisinde istemiş olduğu kaliteli semeri yaptım. Yanına giderek semerin bittiğini kendisine söyledim. Dükkânıma gelerek semeri beraber sarıp sarmaladık ve bir koli haline getirdik. Trabzon- Maçka arasında çalışan yolcu ve yük taşıyan arabalara verdik, Trabzon’a gönderdik.
Sonradan öğrendiğime göre Trabzon Şoförler cemiyetine göndermiş olduğu bu semeri cemiyetteki insanlar açınca kahkahalara boğulmuşlar.Yıllarca Trabzon şoförler cemiyetinde bu semerin sergilendiğini hatırlıyorum.
Esnaflığımın boş zamanlarında arkadaşlarımla Maçka’nın bütün köylerini gezdiğimi söyleyebilirim. Köylerde yapılan düğünlere süslemiş olduğum kendi atımla gider muhabbet eder horon oynayan arkadaşları seyrederdim.
1977 de Maçka belediye başkanı seçilen Harun Önsel döneminde CHP den bir dönem belediye meclis üyeliğinde bulundum. 1995 den sonra hem bakkal dükkânımı hemde semercilik mesleğimi sonlandırdım.
Bu tarihten sonra ki yaşantımı bir emekli olarak bazen köyümde bazen de ilçe merkezinde ki evimde sürdürmekteyim.
“Ihlamur ağaçları altında oturup çay içerken ne kadar güzel sohbetler yapmıştık. Yarım asır kadardır tanıdığım, birlikte ilçe merkezinde esnaf olduğum, baba dostum, kibar insan, hiçbir zaman hiç kimsenin arkasından kötü söz söylemeyen Niyazi amcamızda çağın hastalığına yenik düştü. 27.02.2021 günü 92 yaşında bu dünyadan göç etti”.
Çok acı bir yaşanmışlık ise aradan geçen iki gün sonra ilçemizin eğitim camiasının önde gelen simalarından Maçka Lisesi Müdür-öğretmenlerinden olan oğlu Mehmet Ataç 02.03.2021 tarihinde babasıyla aynı kaderi paylaştı…