EYÜP EYÜBOĞLU´YLA SÖYLEŞİ
Karadeniz Bölgemizin halk sazlarından olan klasik Karadeniz kemençesi, yörede en çok çalınan ve dinletisi halkıyla bütünleşen enstrümanların başını çeker
Tarih: 6.12.2016 09:55:59/ 7300okunma / 0yorum

                                       EYÜP EYÜBOĞLU´YLA SÖYLEŞİ

 

               Karadeniz Bölgemizin halk sazlarından olan klasik Karadeniz kemençesi, yörede en çok çalınan ve dinletisi halkıyla bütünleşen enstrümanların başını çeker. Halk oyunlarımızın yöreden yöreye farklı zenginlikleri olmakla beraber Kaval, Tulum, Davul, Zurna, Bağlamada yörede kullanılan halk sazlarıdır.

               Karadeniz kemençesinin tarihine biraz değinirsek, Orta Asya kültürünün yaylı sazlarından ıklık, kemanenin yapısına benzer. Göç yoluyla bölgeye gelmiştir. Kemanın atası sayılır. Ancak Karadeniz bölgesinde genelde iklim nemli olduğundan Türk sazı olan kabak kemanenin göğsündeki deri aksamı Karadeniz´de çam (ladin) ağacından yapılmış ince damarlı olarak kullanılmaktadır. Deriye göre neme daha dayanıklıdır.  

               Akort düzeni üç (3) adet telle sağlanmaktadır. Çok eskiden hayvan bağırsağından ve at kuyruğundan düzeneği kurulan tel ve yay kısmı daha sonra yay(sayda) da at kuyruğu olarak asla değişmemiştir. Enstrümanda at kıllarından yapılan yaya reçine tatbik edilerek tellerin üzerine sürülmesi ile ses çıkarılır. Enstrümanın telleri zamanla değişerek çelik teller kullanılmaya başlanmıştır.

               Halkımızın baş tacı yaptığı kemençe biçim olarak 60 cm. boyunda ayakta ve oturarak da çalınabilecek bir dizayndadır. Yörede kemençe yapan ustalar biçim ve kullanıma en uygun şekli zamanla vermeye çalışmışlardır. İnce ve kalın seslileri yöreye göre kullanımda değişiklik gösterir. Günümüzde karar seslerin  hepsine göre kemençe yapılmaktadır.

              Bu sayfamızı kemençe yapımında bize zaman ayırarak değerli bilgiler veren Maçkalı kemençe yapım ustası ve icrası Eyüp Eyüboğlu´na ayırdık. Kısa söyleşimizden notlar aldık. Sorularımızı içtenlikle cevaplayan Eyüp Eyüboğlu öğretmenimize çok teşekkür ediyoruz.

 

   Çok değerli hocam; biraz kendinizden bahseder misiniz?

 

    1960 yılındaMaçka Ocaklı köyünde doğdum. Çocukluk yıllarım Maçka´da geçmesi ile birlikte ailemin İstanbul´a göç etmesiyle ilk öğrenimimi İstanbul´da tamamladım. Ortaokul ve lise yıllarım. Maçka´da geçti. Daha sonra Rize Eğitim Enstitüsünü bitirerek sınıf öğretmeni olarak Antalya´ya atandım. Üç yıl sonra Adıyaman´ın Kahta ilçesine tayin edildim. 5 yıl öğretmenliğim burada devam etti. Bu arada 12 yaşında Trabzon´a geldiğimde kemençe ile tanışıklığım ve ardından mahalleli çocuklar olarak kendimize birer kemençe yapma isteği uyanmıştı. Komşumuz Hatice Eyüboğlu teyzenin yönlendirmesiyle, tarif ederek yaptığımız kemençelerde en başarılı çocuk olarak gelişimimle beraber yapım işlerini de devam ettim. Mahallemizde bu hobiyi devam ettiren tek ben oldum. Bu hobi öğretmenlik yıllarımla da devam etti. Öğrencilerimle müzik derslerini de ve halk oyunlarını kemençe ile zenginleştirerek Eğitim-öğretim de de bir çok başarıya imza attık. Hatta öğrencilerimizin motivasyon ve güdüleme konusunda kemençenin varlığı çok  önemli bir yer  tuttu.  Daha sonra Samsun-Bafra Trabzon-Merkez ve Maçka Çatak ilköğretim okullarındaki öğretmenlik hayatımı 25 (yirmi beş) yıl tamamlayarak emekliliğe hak kazandım.   

 On yıldır hobi olarak başladığım kemençe yapımı ve icrasını şimdi üstad olarak sürdürüyoruz. Çalışmalarıma Çatak Mahallesinde ki evimin bitişiğinde kendi atölyemde devam ediyorum.

 

Eyüp Eyüboğlu hocamızdan merak ettiğimiz bazı soruların cevabını rica ettik. Mütevazi kişiliğiyle cevapladı. Yörede kemençe yapımı konusunda ki çalışmalar nelerdir?

 

                 Kemençe yapımı ve icrası yıllardır usta çırak ilişkisi içerisinde devam ederek geldi. En iyi icracılar yapım konusunda isminden bahsedeceğimiz ustalar hep alaylıdır. Bu işin eğitimini almadan kendi tecrübeleriyle birbirlerine aktararak çok başarılı olduklarını söyleyebilirim.  Her şeyin eskiden yetersiz olduğu dönemlerde eski ustalar imkansızı başarmışlardır. Bugün yeni icracılar hala eski ustaların yay atışı ve ezgilerinden esin almakta ve kendilerine iyi bir icracı olma yolunda çalışmaktadırlar. Eli öpülesi eski ustalara ölenlere rahmet sağ olanlara sağlık ve sıhhatler diliyorum.          

  Karadeniz bölgesinde hemen hemen her ilçe ve ilde kemençe yapım ustaları vardır. Yöre özeliklerine göre ince ve kalın sesli kemençeler yapılmaktadır.

 

   Hangi ağaçlar kullanımda tercih ediliyor?          

 

                Başta Erik, ardıç, akçaağaç ve sarmaşık ağaçları vazgeçilmezdir.  Başka dut, kiraz ve diğer sert dokulu ağaçlarda kullanılabilir. Ama ikinci veya üçüncü tercihtir.

Kemençe yapımı üniversitelerimizin saz yapımı bölümlerinde öğretilmektedir. Bazı il ve ilçelerde Halk Eğitimi Merkezleri ve Turizm müdürlükleri yapım ve icra konusunda çalışmalar başlatılmıştır. Bu çalışmalarda samimi öğretici ustalar ve öğrenme konusunda heyecanlı öğrenciler görmek beni çok sevindiriyor.

Hele hele horon oynama istek ve arzusu Karadeniz gençleri için vazgeçilmez olmuştur.

 

   Karadeniz horonuçok hareketli ve kıvrak figürlerden oluşmaktadır. Bunu nasıl yorumlarsınız?

 

                    Her yörede insan doğa ile baş başadır. Hayatını binlerce yıl toprağa bağlamış Anadolu insanı verdiği yaşam mücadelesini arazi ve iklim şartlarına göre oluşturmuştur . Dağlık ve sarp olan Karadeniz bölgesi arazi ve iklim koşulları ile kendi doğası ile birlikte yaşayan kendi insanının da geleceğe taşıyarak genetik ve karakteristik özelliklerini oluşturmuştur. Bütün canlılar beslenmek ve hareket etmek zorunda…

Bu hareketler folklorik olarak incelenip insanlık tarihine bakıldığında spor, edebiyat, şiir, müzik alanı olarak değerlendirildiğinde, her yörede sosyalleşmiş birliktelik paylaşımcılık ve gösteri adına birlikte oynadıkları şiirler söyledikleri türküler okudukları,  etkinlikleri beraber yapma güdüsünde olup, asla vazgeçilmez davranışlar olarak yaşam içgüdüsüyle  öz benliğiyle bütünleştirmektedirler.

   Yöre horonu da yöreden yöreye farklı figürler göstermekle beraber çabukluk ve kıvraklığı kişiler arasındaki uyumu neredeyse duygu olarak çok iyi hissetsek de kelimelerle ifade etmekte zorlanacağımızı düşünüyorum. İyi bir kemençe ve davul zurna icrasıyla oynanan usta ekip horonları veya serbest dalda halkın oynadıkları beni alıp götürüyor…. Donup kalıyorum. Kısaca takdire şayan.

             O ne uyum, o ne hareket, o ne çabukluk ve kıvraklık ya duyulan haz….. sonsuz.

            Gösteriden sonra birlik ve beraberliğin paylaşımcılığın, yardımlaşmanın, uyum ve ritmin, müziğin eşliğinde içimizdeki dert, keder, sıkıntı arzu, neşe ve yaşam sevinçlerinin;

          Bir ağaç gibi çiçeğe durmak meyve vermek

          Bir ana gibi çocuğuna bakmak

          Denizler gibi çalkalanmak, ırmaklar gibi akmak.

Kısaca barış ve kardeşlik içerisinde kol kola tutarak, manevi dünyamızın doyuma ulaşarak Al aşağı, hop hop, hop diyerek terapinin ta kendisi… Ağacı silkeleyip, meyvelerini dökerek dertlerini ve sevinçlerini dışarı vurmak meyve vermek yani.

 

   Çalışmalarınız devam ediyor mu?

 

      Evet çalışmalarıma emeklilik hayatımda daha da hız verdim. Yeni  bir projem var. Telli tulum yapmayı planlıyorum. Tasarım çalışmalarımı tamamladım. Fakat bu işin zor olduğunu söylemek istiyorum. Yöresel tanıtım ve gerektiğinde bazı topluluklara katılarak etkinlikleri genişletip iletişimde bildiklerimizi her an en iyi şekilde aktarmaya çalışıyorum.

        Yıllarca yaptığım öğretmenliği ve öğrencilerimi ve arkadaşlarımı unutamıyorum. Her an sanki bir yerlerde yine öğretmenlik yapacağım gibi geliyor bana.

Gezmek, spor ve müzik benim için vazgeçilmez; bahçe tarımı, kara kalem resim, bazen şiir, balık tutmak, sanatçı arkadaşlarımla söyleşi, sanat ve kültür araştırma yazılarını okumak, tarihten beri gelen oyma sanatı ve incelikleri, damak zevkime göre yemek pişirmek, sohbet edebileceğim arkadaş ve dostlarımı ağırlamak, güzel giyinmek, kemençe yapmak…

 

          Hoşlanmadığınız  konular var mı?

 

        Yalan  söyleyeni hiç sevmem.  Agresif ve egosu insanlar, borç yapmamaya özen gösteririm, gereksiz para harcamayı da, sonucu ve düzeyi olmayan sohbetler, düzeysiz politika ve her şey, detone şarkı ve türkü söyleyip çalanlar ve her konuda bilgiçlik taslayanlar.

 

     Sosyal yardımlaşma, vakıf ve dernekler olarak gözlemleriniz nelerdir?

 

      Bugüne kadar hemen hemen her il ve bazı ilçelerde bu tür derneklerde ilişkilerimiz oldu. Çok önemsediğim bir konu. Eğitim, sağlık spor, müzik, eğlence, çevreyi güzelleştirme, çevre bilinci, ekonomik kalkınma, sigara ve uyuşturucu maddelerle mücadele konusunda çok büyük çabalarım oluyor.   

             Her derneğin kuruluş amaçları ve faaliyetleri insanların yararına göre zaten planlanmıştır. Bu yönde yapılan çalışmaları canı gönülden destekliyorum.      

 

            Son olarak eklemek istediğiniz konular var mı?

 

          Ülkemi ve insanlarını çok seviyorum. Yaşamın köy hayatı ve medeniyetin meyvelerinden her yönüyle yararlanabilen doğayı kirletmeden eğitim sağlık ekonomi yönünden refah. Tüketici değil üretici bireysel değil katılımcı kararları birlikte verebilen.

            Allah´ın yarattığı Nature´de barışçı ve paylaşımcı üreten ve ürettiğini bütün insanlık aleminin hizmetine sunabilen sen, ben değil bizim değerlerimiz diyebilen;

Toplumun ön görüsü ve yüksek eğitimli ve tecrübeli kişileri örnek alabilen, bilgi birikimlerini dikkatle ve bilimsel verilerin ışığında gelecek kuşaklara aktarabilen, üniversitelerimizin ve araştırma kurumlarımızın dünyanın gelişim konjektörüne göre çalışmalarını destekleyen ve yol açan bireyleri kendi yetenek ve istidatlarına göre yetiştirebilen.

       Kısaca fazla alana değinmeden sorunları tespit edip gelişmeye ve yükselmeye doğru adım atan her insan ve kurum yetkililerine saygı duyduk. Bundan sonra da bu gelişime katkı da bulunabilecek her insanı canı gönülden kucaklıyor ve bu düşüncelerimi açıklamak ve yaymak adına çaba gösteren arkadaş ve dostlarıma sevgi ve saygılarımı gönderiyorum.

 

     Söyleşiyi ; Duygu Karahasanoğlu  








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: EYÜP EYÜBOĞLU SÖYLEŞİ
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Maçka Belediye Başkanı ve AK Parti Maçka Belediye Başkan Adayı Koçhan hedef gösterdi
Maçka Belediye Başkanı ve AK Parti Maçka Belediye Başkan Adayı Koçhan hedef gösterdi
DURMAK YOK HİZMETE DEVAM
TCG KALKAN (P-331) TRABZON LİMANINDA
TCG KALKAN (P-331) TRABZON LİMANINDA
TCG KALKAN (P-331) Hücumbotu Komutanı Dz. Yrb. Akın Arıdıcı, Vali Ustaoğlu´nu makamında ziyaret etti.
BAYAN MUHTAR ADAYI 7/24 DİYOR
BAYAN MUHTAR ADAYI 7/24 DİYOR
Maçka Güney Mahallesi için adaylığını açıklayan Nejla Şimşek; “7 gün 24 saat telefonum açık olacak!” diyor.
Kalemini al, kitabını oku
Kalemini al, kitabını oku
Maçka Müftülüğü ile İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından organize edilen ‘kalemini al, kitabını oku´ projesi hayata geçirildi
          Mecliste dostluk buluşması
Mecliste dostluk buluşması
Mecliste dostluk buluşması
Osmanlı Haftası coşkuyla kutlandı
Osmanlı Haftası coşkuyla kutlandı
Osmanlı Devletinin kuruluşunun 720´inci yıldönümü Trabzon´da düzenlenen çeşitli etkinliklerle kutlanıyor.
UĞUR MUMCU (1942-1995)
UĞUR MUMCU (1942-1995)
Uğur Mumcu, annesi Nadire Mumcu, babası Tapu Kadastro memuru Hakkı Şinasi Bey. Uğur Mumcu, 22 Ağustos 1942 tarihinde, Kırşehir´de, dört kardeşin üçüncüsü olarak dünyaya geldi.
“MAÇKALILARIN DERTLERİ BİTECEK”
“MAÇKALILARIN DERTLERİ BİTECEK”
Maçka merkezde esnaf ziyaretlerini tamamlayan CHP Maçka Belediye Başkan Adayı Musa Turan, emekçi pazarcılara kapalı alan sözü verdi.
Karne Öncesi “Ali´nin Enerji Serüveni”
Karne Öncesi “Ali´nin Enerji Serüveni”
Çoruh Edaş Maçka Şefi Coşkun Eyüboğlu, karne önce ilköğretim okullarına ‘Ali´nin Enerji Serüveni adlı dergi dağıttı
“İKİ ÜLKE İLİŞKİLERİ GELİŞTİRİLECEK”
“İKİ ÜLKE İLİŞKİLERİ GELİŞTİRİLECEK”
“İKİ ÜLKE İLİŞKİLERİ GELİŞTİRİLECEK”
ENGELLİ OLMAK BİR SEÇİM DEĞİLDİR
ENGELLİ OLMAK BİR SEÇİM DEĞİLDİR
ENGELLİ OLMAK BİR SEÇİM DEĞİLDİR
“DOST ÜLKE İLE İLİŞKİLER GELİŞMELİ”
“DOST ÜLKE İLE İLİŞKİLER GELİŞMELİ”
“DOST ÜLKE İLE İLİŞKİLER GELİŞMELİ”
Dev yatırım hızla ilerliyor
Dev yatırım hızla ilerliyor
Trabzon Büyükşehir Belediyesi TİSKİ Genel Müdürlüğü adına Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından yapımı sürdürülen Trabzon İçme Suyu İsale Hattı ve 1. Düzey Depolar İnşaatı ile Atasu Barajı´ndan Ortahisar ilçesinin 51 mahallesine içme suyu taşıyan ana isale hatları, 1. düzey içme suyu depoları ve terfi merkezleri yenileniyor.
“MÜMİNLER ANCAK KARDEŞTİR”
“MÜMİNLER ANCAK KARDEŞTİR”
2019 yılının hayırlara vesile olmasını dileyen Başkan Genç, Müslümanların savaşlarla birbirine kırdırıldığını belirterek, barış ve dostluğa vurgu yaptı.
Miniklerden Yerli Malı kutlaması
Miniklerden Yerli Malı kutlaması
Ce-Zi-Ne Kardeşler İlkokulu 1/C sınıfı öğrencileri Tutum, Yatırım ve Türk Malları (Yerli Malı) Haftasını sınıflarında kutladı
FİRMALAR BİLGİLENDİRİLDİ
FİRMALAR BİLGİLENDİRİLDİ
Yurt dışına açılmak isteyen firmalar Avrupa İşletmeler Ağı uzmanları Türker Metin Onur ve Elif Duman tarafından bilgilendirildi.
TRABZONLU İŞADAMLARI ACARİSTAN´DA
TRABZONLU İŞADAMLARI ACARİSTAN´DA
Acara Özerk Cumhuriyeti´nde çeşitli temaslarda bulunan TTSO Başkanı Hacısalihoğlu; “Temaslarımız ilişkilerin devamı açısından önemli!”
KIŞ LASTİĞİ UYARISI
KIŞ LASTİĞİ UYARISI
Trabzon Valiliği İl Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü´nden yapılan açıklamada kış lastiğinin 7 Aralık´tan itibaren zorunlu olduğu belirtildi.
GÖNÜL BELEDİYECİLİĞİ
GÖNÜL BELEDİYECİLİĞİ
GÖNÜL BELEDİYECİLİĞİ
ENDÜSTRİYEL AĞAÇLANDIRMA GÖRÜŞÜLDÜ
ENDÜSTRİYEL AĞAÇLANDIRMA GÖRÜŞÜLDÜ
Özel Ağaçlandırma Uygulamaları ile ilgili toplantıda konuşan Genel Müdür Karacabey; “Her bir kişinin görüşünü çok önemsiyoruz ve dikkate alacağız.”
MAÇKA HEM´DEN ÖRNEK UYGULAMA
MAÇKA HEM´DEN ÖRNEK UYGULAMA
Maçka Halk Eğitim Merkezi, 3 Aralık Dünya Engelliler Günü etkinlikleri kapsamında, hastanede tedavi gören engelli hastaları ziyaret etti.
ŞAHİN KIRTASİYE YENİ SEZONA HAZIR
ŞAHİN KIRTASİYE YENİ SEZONA HAZIR
Maçka´da kırtasiye sektöründe çeyrek asırdır sürdürdüğü hizmeti yeni mağazayı da ekleyerek devam ettirecek olan İşadamı Ali Şahin, yeni sezona hazır!
  Drakulayla mücadele sürüyor
Drakulayla mücadele sürüyor
Maçka ilçesi Esiroğlu mahallesindeki bir fındık bahçesinde böceğin görülmesinin ardından bahçede başlatılan ilaçlama çalışmaları ise sürüyor.
ÖZEL ÇOCUKLARA ÖZEL EĞİTİM
ÖZEL ÇOCUKLARA ÖZEL EĞİTİM
“Sevgi Damlalarından Sevgi Yağmurlarına Projesi” kapsamında sportif faaliyetlere erişemeyen özel çocuklar için yüzme havuzunda eğitim vardı.
Maçka Belediyesi tarafından yaptırılan Bayraktepe göz kamaştırıyor
Maçka Belediyesi tarafından yaptırılan Bayraktepe göz kamaştırıyor
15 Temmuz Demokrasi ve Şehitleri Tepesinde ki çalışmalar tamamladı.
TÜRSAB TRABZON BAŞKANINDAN HAVALİMANI VE SÜMELA MANASTIRI AÇIKLAMASI
TÜRSAB TRABZON BAŞKANINDAN HAVALİMANI VE SÜMELA MANASTIRI AÇIKLAMASI
SÜMELA MANASTIRI NE ZAMAN AÇILACAK
98 YILLIK GURUR!
98 YILLIK GURUR!
GELECEĞİN İKBAL IŞIĞI ÇOCUKLAR!
“SÖZLERİMİZ HAYAT BULUYOR,
“SÖZLERİMİZ HAYAT BULUYOR,
TRABZON KAZANIYOR”
KÖSEOĞLU, FAS YOLCUSU!
KÖSEOĞLU, FAS YOLCUSU!
Türkiye Fas Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanı Köseoğlu, çeşitli temaslarda bulunmak üzere Fas´a gitti!
ŞEHİR HASTANESİ´NİN YPK KARARI ÇIKTI!
ŞEHİR HASTANESİ´NİN YPK KARARI ÇIKTI!
Şehir Hastanesi ile ilgili mega müjdeyi veren AK Parti Trabzon Milletvekili Köseoğlu; “Şehir Hastanesi YPK onayından geçti!”
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
DOLAR
5.4345
EURO
6.1114
aa
Son Sayı
Önceki Sayılar
SAYFA EDİTÖRÜ

sayfa deneme

Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
BUNLARI BİLİYORMUSUNUZ? -Hapşırdığınız zaman kalbinizde dahil olmak üzere bütün vücut fonksiyonlarınız bir an için durur. (Ya bi kez griptim hesapladım 120 kez hapşırmışım demek ki kalbim 1 dakika durmuş o gün) -Eiffel kulesinin tepesine çıkana kadar

İlginç Bilgiler
İstanbul için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:34 08:20 13:17 15:37 17:55 19:29