SEBAHATTİN EYÜBOĞLU (1908-1973)
SEBAHATTİN EYÜBOĞLU (1908-1973)
Tarih: 21.1.2019 14:50:37/ 460okunma / 0yorum

                                          SEBAHATTİN EYÜBOĞLU (1908-1973)

 

              Deneme ve eleştiri yazarı, sanat tarihçisi, çevirmen. Türk kültürünün kökenlerine ve sorunlarına eğilen yazılarıyla çağdaşlarını ve kendisinden sonra gelen kuşakları etkilemiştir. Ressam ve şair Bedri Rahmi Eyüboğlu´nun ağabeyidir. Trabzon lisesinin son sınıfındayken, üniversiteye öğretim üyesi yetiştirmek için açılan sınavı kazanarak Fransa´ya gönderildi (1928). İki yıl Dijon, bir yıl Lyon Üniversitesi´ne devam ettikten sonra bir yıl Paris´te kalıp Sorbonne´da dersleri izledi (1931). Ertesi yıl İngiltere´de İngiliz dili ve edebiyatı üzerine incelemeler yaptı. 1933´te Türkiye´ye dönünce, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fransız dili ve Edebiyatıbölümü´nde doçent oldu. 1938´e değin Milli Eğitim Bakanlığı müfettişliği, Talim ve Terbiye kurulu üyeliği, Tercüme bürosu başkan yardımcılığı gibi görevlerde bulundu. 1939-1947 arasında Hasanoğlan Köy Enstitüsünde ders verdi. 1946´da çok partili rejime geçtikten sonra köy enstitülerine karşı yürütülen kampanya sırasında Tercüme Bürosu´ndaki ve Hasanoğlan´daki görevlerinden uzaklaştırıldı. 1947´de Paris´e gitti. Dönüşünde yeniden Milli Eğitim bakanlığı müfettiliğine atandı; İstanbul Üniversitesi Fransız dili ve Edebiyatı Bölümü´nde karşılaştırmalı Türk-Fransız edebiyatı, İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) ile İstanbul Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksekokulu´nda sanat tarihi dersleri verdi.

27 Mayıs hareketinden sonra üniverisiteden uzaklaştırılan 147 öğretim üyesi arasında o da vardı. Yeniden göreve çağrılınca İTÜ´deki işine döndü. Babeuf´ten Vedat Günyol´la birlikte çevirdiği Devrim Yazıları (1963) adlı kitaptan ötürü Türk Ceza Kanunun 142.maddesi uyarınca yargılandı; 1966´da aklandı. 12 Mart döneminde gizli örgüt kurdukları savıyla Vedat Günyol ve Azra Erhat´la birlikte tutuklandı; yargılama sonunda aklandıktan kısa bir süre sonra öldü.

İlk yazısı 1930´da Ankara´da Hakimiyet-i Milliye gazetesinde yayımlanan Eyüboğlu, 1930´larda Tan, Varlık, Ağaç, Kültür Haftası gibi dergilerdeki deneme, eleştiri ve incelemeleriyle dikkat çekti. Bu sırada şiir ve müzik, öz şiir sorunu, yabancı dil ve kültür, sanatta içtenlik gibi daha çok genel sanat kavramalrı ve dil sorunları üzerinde durmuştu.

Yazarlığının asıl etkili ve verimli dönemi 1940´larda başladı. Tercüme, Yaprak,Yeni Ufuklar, Tanin, Cumhuriyet gibi dergi ve gazetelerde yayımladığı yazılarıyla kültürün maddi temellerini araştıran, halk değerlerine yönelen hümanist bir düşüncenin öncülüğünü yaptı. Yaprak dergisinde Yeni Şiir hareketinin toplumsal bir içerik kazanmasına katkıda bulundu.Orhan VeliCahit KülebiCeyhun Atuf Kansu, Mehmet Başaran, Halikarnas Balıkçısı gibi şairleri ele alarak tek tek değerlendirdi. Kültür yaşamına yeni bir edebiyat anlayışının ve dil devriminin yerleştiği bir dönem olan 1950´lerin sonlarında ise yazılarında emperyalizm ve kültür ilişkileri sorununa ağırlık verdi.

Sabahattin Eyüboğlu Türk kültürü konusunda Halikarnas Balıkçısı ve Azra Erhat´la birlikte yeni bir Anadoluculuk görüşü getirdi Ona göre Türk kültürü Anadolu´da daha önce yaşamış eski toplumların kültürlerinin bir uzantısıydı. Böylece Türk kültürünün kökenini Orta Asya´da aramak, çağdaş Batıkültürüne dolaysızca bağlanmak kadar yanlıştı. Batı kültürünün kaynağı olan Yunan kültürü Anadolu´da büyüyüp gelişmişti. Eyüboğlu ve arkadaşlarının Anadolu hümanizmi kavramı ilkçağ Anadolu toplumlarının kültürlerinden kaynaklanıyor, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerini içine almıyordu. Böylece laik ve maddi içerikli bir kültür ortamı yaratılacaktı.

Eyüboğlu Eski Anadolu uygarlığı konusunda 11 tane de belgesel film yaptı. Bu dizinin ilk filmi olan Hitit Güneşi 1956´da Berlin Film Şenliği´nde ikinci oldu. Eyüboğlu 1966´da Sinematek´in kurucuları arasında yer aldı. Çeviri alanında ise Fransız, İngiliz, Rus, Yunan ve Latin edebiyatından birçok klasik yapıtı çevirerek önemli bir boşluğu doldurdu.

Mavi ile Kara (1960) adlı denemeler kitabıyla Ataç Armağanı´nı, M. Ali Cimcoz´la birlikte yaptığı Platon´un Devlet´inin çevirisiyle1959´da Türk Dil Kurumu Çeviri Ödülü´nü kazandı.

Sabahattin Eyüboğlu´nun Eserleri

Sabahattin Eyüboğlu çok geniş bir konular alanı üzerinde yazılar yazmış, günümüzde de referans kabul edilen çeviriler gerçekleştirmiş, bu arada kısa metrajlı filmler de yapmıştır. Yazıları dört döneme ayrılır:

 

Deneme - inceleme:

  • Avrupa Resminde Gerçeklik Duygusu (1952),
  • Fatih Albümüne Bakış (1952),
  • Mavi ve Kara (1961),
  • Yunus Emre´ye Selam (1966),
  • Yunus Emre (1971),
  • Sanat Üzerine Denemeler (1974),
  • Pir Sultan Abdal (1977),
  • Köy Enstitüleri Üzerine (1979),

Çeviri:

  • Curtius´dan, Fransa üzerine deneme (1953),
  • Eflatun´dan, Devlet (1959),
  • Şiir çevirileri (1976), vb.
  • Julius Caesar (1966) - (THE TRAGEDY OF JULIUS CAESAR-William Shakespeare)
  • Hamlet (1965) - (THE TRAGEDY OF HAMLET, PRINCE OF DENMARK-William Shakespeare)
  • Troilos ile Kressida (1956) - (TROILUS AND CRESSIDA-William Shakespeare)
  • Atinalı Timon (1965) - (THE LIFE OF TIMON OF ATHENS-William Shakespeare)
  • Macbeth (1962) - (THE TRAGEDY OF MACBETH-William Shakespeare)
  • Antonius ve Kleopatra (1967) - (THE TRAGEDY OF ANTONY AND CLEOPATRA-William Shakespeare)

Film:

  • Anadolu Ormanları (1956),
  • Siyah Kalem (1957),
  • Karanlıkta Renkler (1957),
  • Nemrut Dağı Tanrıları (1957),
  • Hitit Güneşi (1957),
  • Göreme (1959),
  • Surnâme (1959) vb.

Ödülleri 

  • Sabahattin Eyüboğlu Eflatun´un Devlet çevirisi ile Türk Dili Kurumu çeviri ödülünü (1959),
  • "Mavi ve Kara" adlı deneme kitabı ile de Nurullah Ataç Armağanı´nı kazanmıştır (1960).

 

 

 

 

 








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: SEBAHATTİN EYÜBOĞLU 1908 1973
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
                FYODOR MİHAYLOVİÇ DOSTOYEVSKİ (1821-1881)
FYODOR MİHAYLOVİÇ DOSTOYEVSKİ (1821-1881)
FYODOR MİHAYLOVİÇ DOSTOYEVSKİ (1821-1881)
LA FONTAİNE´İN MASALLAR´INDA TÜRK/OSMANLI İZLERİ
LA FONTAİNE´İN MASALLAR´INDA TÜRK/OSMANLI İZLERİ
LA FONTAİNE´İN MASALLAR´INDA TÜRK/OSMANLI İZLERİ
Abdi İpekçi
Abdi İpekçi
Gazeteci - yazar Abdi İpekçi 1 Şubat 1979´da Mehmet Ali Ağca tarafından vurularak öldürüldü. Peki, Abdi İpekçi kimdir?
Türk yıldızları, birincilik getirdi
Türk yıldızları, birincilik getirdi
Türk yıldızları, birincilik getirdi
Ahmet Hamdi Tanpınar ( 1901; 1962)
Ahmet Hamdi Tanpınar ( 1901; 1962)
Ahmet Hamdi Tanpınar ( 1901; 1962)
600 fotoğraflık dev yarışma sonuçlandı
600 fotoğraflık dev yarışma sonuçlandı
600 fotoğraflık dev yarışma sonuçlandı
KİTAP TÜCCARLIĞI
KİTAP TÜCCARLIĞI
Kitap fiyatları gittikçe artıyor. Kimse kusura bakmasın bir kitaba 25-30 TL verilmez.
Arif Nihat Asya (7 Şubat 1904, Çatalca, İstanbul - 5 Ocak 1975, Ankara)
Arif Nihat Asya (7 Şubat 1904, Çatalca, İstanbul - 5 Ocak 1975, Ankara)
7 Şubat 1904´te İstanbul Çatalca´da doğdu, 5 Ocak 1975´te Ankara´da yaşamını yitirdi. İstanbul Üniversitesi Yüksek Öğretmen Okulu Edebiyat Bölümü´nü bitirdi.
YILIN BASIN FOTOĞRAFLARI  HEYECANI BAŞLIYOR
YILIN BASIN FOTOĞRAFLARI HEYECANI BAŞLIYOR
Türkiye Foto Muhabirleri Derneği´nin 34 yıldır aralıksız olarak düzenlediği “Yılın Basın Fotoğrafları” yarışmasının başvuruları başladı. Türkiye´nin en uzun soluklu fotoğraf yarışması “Yılın Basın Fotoğrafları”, medya dünyasının da en prestijli ödülleri arasında yer alıyor.
               Mehmet Akif Ersoy´un Hayatı (1873 – 1936)
Mehmet Akif Ersoy´un Hayatı (1873 – 1936)
Mehmet Akif Ersoy, 1873 yılında İstanb ul´da doğdu
Bilge Karasu (1930-1995)
Bilge Karasu (1930-1995)
1930´da İstanbul´da doğdu. 13 Temmuz 1995´te yaşamını yitirdi.
FESTİVAL SONA ERDİ
FESTİVAL SONA ERDİ
AB İnsan Hakları Film Festivali tüm yurttaki Avrupa Birliği Bilgi Merkezleriyle birlikte aynı anda başladığı Trabzon´da 10 Aralık´taki gösterimle sona erdi.
TRABZON´DA BULUŞTULAR
TRABZON´DA BULUŞTULAR
Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği´nin (ÇYDD) bu yıl 6.´sını düzenlediği Kitap ve Kültür Fuarı, sevilen oyuncu ve ünlü senaristi Trabzon´da buluşturdu.
FİLM GÜNLERİ TRABZON´DA BAŞLIYOR
FİLM GÜNLERİ TRABZON´DA BAŞLIYOR
Bu yıl 8.´si gerçekleştirilecek olan “İnsan Hakları Film Günleri” Türkiye´deki Avrupa Birliği Merkezleriyle eş zamanlı olarak Trabzon´da başlıyor.
TRABZON, KİTAP VE KÜLTÜR ŞÖLENİNDE BULUŞTU
TRABZON, KİTAP VE KÜLTÜR ŞÖLENİNDE BULUŞTU
Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneğinin hazırladığı ve Ömer Güner´e ithaf edilen 6. Kitap ve Kültür Şöleni Trabzon halkıyla buluştu.
KİM O?
KİM O?
KİM O?
YENİ MÜDÜR KARAHASAN
YENİ MÜDÜR KARAHASAN
Trabzon Devlet Tiyatrosu Müdürlüğüne atanan Elvan Saliha Karahasan,ayağının tozuyla TTSO´yu ziyaret ederek verdikleri desteğe teşekkür etti.
Trabzon Devlet Tiyatrosu  Karahasan´a teslim
Trabzon Devlet Tiyatrosu Karahasan´a teslim
Trabzon Devlet Tiyatro Müdürlüğüne Elvan Saliha Karahasan atandı. Karahasan doğup büyüdüğü kente vefa borcunu ödeyeceğini söyledi
MAÇKALI YAZARLARDAN BÜYÜK BULUŞMA
MAÇKALI YAZARLARDAN BÜYÜK BULUŞMA
MAÇKALI YAZARLARDAN BÜYÜK BULUŞMA
Maçkalı yazarlardan imza günü
Maçkalı yazarlardan imza günü
Maçkalı yazarlardan imza günü
YOKSA SİZ
YOKSA SİZ
BUYURSUNLAR EFENDİM.
MAÇKA KÜLTÜR MERKEZİNE KAVUŞUYOR
MAÇKA KÜLTÜR MERKEZİNE KAVUŞUYOR
İlçemizin en büyük eksiklerinden biri olan Kültür Merkezi Maçka Belediyesi tarafından yapılıyor.
HARİTADA BİR SİYAH NOKTA
HARİTADA BİR SİYAH NOKTA
HARİTADA BİR SİYAH NOKTA
Gönüllerin sultanı
Gönüllerin sultanı
Seferihisar ilçesinin kadife sesli güler yüzlüsü Pelin Taneli Kadıoğlu, sahnelerin aranan ismi. İzmir´den Ardahan´a, Edirne´den Hakkari´ye kadar gönüllerin sultanı olmayı başarmış bir ses
BADEGÜL ABLA
BADEGÜL ABLA
Bizim köyün bir Badegül Abla´sı vardı.
HİDAYET ABİ´Yİ BEN ÖLDÜRMEDİM
HİDAYET ABİ´Yİ BEN ÖLDÜRMEDİM
Bir hikâye nerede başlar, nerede biter?
ÇOCUKLAR SİNEMA İLE BULUŞTU
ÇOCUKLAR SİNEMA İLE BULUŞTU
Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası AB Bilgi Merkezi, 9 Mayıs Avrupa Günü dolayısıyla Trabzon´un köyve şehir merkezinde yaşayan çocukları sinemaya götürdü.
MS hastaları moral gecesinde bir araya geldi
MS hastaları moral gecesinde bir araya geldi
Doğu Karadeniz MS Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği´nin düzenlediği Farkındalık ve Moral Gecesinde katılımcılara seslenen Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Orhan Fevzi Gümrükçüoğlu, “Hastalarımıza sahip çıkan, ailelerinde destek olan, sosyal destekleri sağlayan, hastanelerimizi herkesin hastanesi yapan Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan´dır. Sağlık Bakanlığı müsteşarı olarak ben bunu yaşadım” dedi.
ANLAMLI SERGİ!
ANLAMLI SERGİ!
Gençağa Küçük´den kardeşi Şehit Mustafa Küçük Anısına Anlamlı Sergi
KÜÇÜREK ÖYKÜLER
KÜÇÜREK ÖYKÜLER
* Mendil, bir tutam saç, suskunluk!
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
DOLAR
5.3141
EURO
6.0263
aa
Son Sayı
Önceki Sayılar
SAYFA EDİTÖRÜ

sayfa deneme

Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
-Global ısınma yükselen deniz seviyesi 2050 yılında shangai ve deniz kıyısındaki Çin şehirlerinde büyük sellere neden olacak.bu sellerde 76 milyon kişi evsiz kalacak. -Üzerinde barkodu olan ilk ürün Wringleys marka sakızdır. -Kereviz yerken harcanan ka

İlginç Bilgiler 3
İstanbul için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:34 08:20 13:17 15:37 17:55 19:29