SEBAHATTİN EYÜBOĞLU (1908-1973)
SEBAHATTİN EYÜBOĞLU (1908-1973)
Tarih: 21.1.2019 14:50:37/ 582okunma / 0yorum

                                          SEBAHATTİN EYÜBOĞLU (1908-1973)

 

              Deneme ve eleştiri yazarı, sanat tarihçisi, çevirmen. Türk kültürünün kökenlerine ve sorunlarına eğilen yazılarıyla çağdaşlarını ve kendisinden sonra gelen kuşakları etkilemiştir. Ressam ve şair Bedri Rahmi Eyüboğlu´nun ağabeyidir. Trabzon lisesinin son sınıfındayken, üniversiteye öğretim üyesi yetiştirmek için açılan sınavı kazanarak Fransa´ya gönderildi (1928). İki yıl Dijon, bir yıl Lyon Üniversitesi´ne devam ettikten sonra bir yıl Paris´te kalıp Sorbonne´da dersleri izledi (1931). Ertesi yıl İngiltere´de İngiliz dili ve edebiyatı üzerine incelemeler yaptı. 1933´te Türkiye´ye dönünce, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fransız dili ve Edebiyatıbölümü´nde doçent oldu. 1938´e değin Milli Eğitim Bakanlığı müfettişliği, Talim ve Terbiye kurulu üyeliği, Tercüme bürosu başkan yardımcılığı gibi görevlerde bulundu. 1939-1947 arasında Hasanoğlan Köy Enstitüsünde ders verdi. 1946´da çok partili rejime geçtikten sonra köy enstitülerine karşı yürütülen kampanya sırasında Tercüme Bürosu´ndaki ve Hasanoğlan´daki görevlerinden uzaklaştırıldı. 1947´de Paris´e gitti. Dönüşünde yeniden Milli Eğitim bakanlığı müfettiliğine atandı; İstanbul Üniversitesi Fransız dili ve Edebiyatı Bölümü´nde karşılaştırmalı Türk-Fransız edebiyatı, İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) ile İstanbul Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksekokulu´nda sanat tarihi dersleri verdi.

27 Mayıs hareketinden sonra üniverisiteden uzaklaştırılan 147 öğretim üyesi arasında o da vardı. Yeniden göreve çağrılınca İTÜ´deki işine döndü. Babeuf´ten Vedat Günyol´la birlikte çevirdiği Devrim Yazıları (1963) adlı kitaptan ötürü Türk Ceza Kanunun 142.maddesi uyarınca yargılandı; 1966´da aklandı. 12 Mart döneminde gizli örgüt kurdukları savıyla Vedat Günyol ve Azra Erhat´la birlikte tutuklandı; yargılama sonunda aklandıktan kısa bir süre sonra öldü.

İlk yazısı 1930´da Ankara´da Hakimiyet-i Milliye gazetesinde yayımlanan Eyüboğlu, 1930´larda Tan, Varlık, Ağaç, Kültür Haftası gibi dergilerdeki deneme, eleştiri ve incelemeleriyle dikkat çekti. Bu sırada şiir ve müzik, öz şiir sorunu, yabancı dil ve kültür, sanatta içtenlik gibi daha çok genel sanat kavramalrı ve dil sorunları üzerinde durmuştu.

Yazarlığının asıl etkili ve verimli dönemi 1940´larda başladı. Tercüme, Yaprak,Yeni Ufuklar, Tanin, Cumhuriyet gibi dergi ve gazetelerde yayımladığı yazılarıyla kültürün maddi temellerini araştıran, halk değerlerine yönelen hümanist bir düşüncenin öncülüğünü yaptı. Yaprak dergisinde Yeni Şiir hareketinin toplumsal bir içerik kazanmasına katkıda bulundu.Orhan VeliCahit KülebiCeyhun Atuf Kansu, Mehmet Başaran, Halikarnas Balıkçısı gibi şairleri ele alarak tek tek değerlendirdi. Kültür yaşamına yeni bir edebiyat anlayışının ve dil devriminin yerleştiği bir dönem olan 1950´lerin sonlarında ise yazılarında emperyalizm ve kültür ilişkileri sorununa ağırlık verdi.

Sabahattin Eyüboğlu Türk kültürü konusunda Halikarnas Balıkçısı ve Azra Erhat´la birlikte yeni bir Anadoluculuk görüşü getirdi Ona göre Türk kültürü Anadolu´da daha önce yaşamış eski toplumların kültürlerinin bir uzantısıydı. Böylece Türk kültürünün kökenini Orta Asya´da aramak, çağdaş Batıkültürüne dolaysızca bağlanmak kadar yanlıştı. Batı kültürünün kaynağı olan Yunan kültürü Anadolu´da büyüyüp gelişmişti. Eyüboğlu ve arkadaşlarının Anadolu hümanizmi kavramı ilkçağ Anadolu toplumlarının kültürlerinden kaynaklanıyor, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerini içine almıyordu. Böylece laik ve maddi içerikli bir kültür ortamı yaratılacaktı.

Eyüboğlu Eski Anadolu uygarlığı konusunda 11 tane de belgesel film yaptı. Bu dizinin ilk filmi olan Hitit Güneşi 1956´da Berlin Film Şenliği´nde ikinci oldu. Eyüboğlu 1966´da Sinematek´in kurucuları arasında yer aldı. Çeviri alanında ise Fransız, İngiliz, Rus, Yunan ve Latin edebiyatından birçok klasik yapıtı çevirerek önemli bir boşluğu doldurdu.

Mavi ile Kara (1960) adlı denemeler kitabıyla Ataç Armağanı´nı, M. Ali Cimcoz´la birlikte yaptığı Platon´un Devlet´inin çevirisiyle1959´da Türk Dil Kurumu Çeviri Ödülü´nü kazandı.

Sabahattin Eyüboğlu´nun Eserleri

Sabahattin Eyüboğlu çok geniş bir konular alanı üzerinde yazılar yazmış, günümüzde de referans kabul edilen çeviriler gerçekleştirmiş, bu arada kısa metrajlı filmler de yapmıştır. Yazıları dört döneme ayrılır:

 

Deneme - inceleme:

  • Avrupa Resminde Gerçeklik Duygusu (1952),
  • Fatih Albümüne Bakış (1952),
  • Mavi ve Kara (1961),
  • Yunus Emre´ye Selam (1966),
  • Yunus Emre (1971),
  • Sanat Üzerine Denemeler (1974),
  • Pir Sultan Abdal (1977),
  • Köy Enstitüleri Üzerine (1979),

Çeviri:

  • Curtius´dan, Fransa üzerine deneme (1953),
  • Eflatun´dan, Devlet (1959),
  • Şiir çevirileri (1976), vb.
  • Julius Caesar (1966) - (THE TRAGEDY OF JULIUS CAESAR-William Shakespeare)
  • Hamlet (1965) - (THE TRAGEDY OF HAMLET, PRINCE OF DENMARK-William Shakespeare)
  • Troilos ile Kressida (1956) - (TROILUS AND CRESSIDA-William Shakespeare)
  • Atinalı Timon (1965) - (THE LIFE OF TIMON OF ATHENS-William Shakespeare)
  • Macbeth (1962) - (THE TRAGEDY OF MACBETH-William Shakespeare)
  • Antonius ve Kleopatra (1967) - (THE TRAGEDY OF ANTONY AND CLEOPATRA-William Shakespeare)

Film:

  • Anadolu Ormanları (1956),
  • Siyah Kalem (1957),
  • Karanlıkta Renkler (1957),
  • Nemrut Dağı Tanrıları (1957),
  • Hitit Güneşi (1957),
  • Göreme (1959),
  • Surnâme (1959) vb.

Ödülleri 

  • Sabahattin Eyüboğlu Eflatun´un Devlet çevirisi ile Türk Dili Kurumu çeviri ödülünü (1959),
  • "Mavi ve Kara" adlı deneme kitabı ile de Nurullah Ataç Armağanı´nı kazanmıştır (1960).

 

 

 

 

 








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: SEBAHATTİN EYÜBOĞLU 1908 1973
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Abdülhak Hamit Tarhan ( 1852, 1937)
Abdülhak Hamit Tarhan ( 1852, 1937)
Abdülhak Hamit Tarhan ( 1852, 1937)
ORMAN BÖLGEDE SANAT KONUŞULDU
ORMAN BÖLGEDE SANAT KONUŞULDU
ORMAN BÖLGEDE SANAT KONUŞULDU
Bakan Ersoy´a ‘Annemin Şarkıları´
Bakan Ersoy´a ‘Annemin Şarkıları´
Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Maçkalı yazar Turhan Eyüboğlu´nun Trabzon´da gerçekleşen imza gününe katılarak kitap imzalattı.
Maçka Okuyor, Yazarlarla buluşuyor
Maçka Okuyor, Yazarlarla buluşuyor
Yazdığı kitaplarla milyonlara ulaşan Edebiyatçı-YazarSinan Yağmur, Maçka´da öğrenciler ile bir araya geldi.
Çetin Emeç   (1935-1990)
Çetin Emeç (1935-1990)
Çetin Emeç (1935-1990)
ÜZÜMÜ YERKEN BAĞINI SOR
ÜZÜMÜ YERKEN BAĞINI SOR
Sonda söyleyeceğimizi başta söyleyelim: Günümüzde yaşadığımız sorunların en büyük sebeplerinden biri de üzümü yerken bağını sormamamızdır.
Cevat Fehmi Başkut (1905-1971
Cevat Fehmi Başkut (1905-1971
Cevat Fehmi Başkut (1905-1971
Maçka´nın Köklü Ailelerinden Eyüboğlu Ailesinin Tarihi Yazıldı
Maçka´nın Köklü Ailelerinden Eyüboğlu Ailesinin Tarihi Yazıldı
İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tarih Bölümü´nde, Prof. Dr. Selim Karahasanoğlu danışmanlığında,“Eyüboğlu: Bir Aile Tarihi İncelemesi” başlıklı yüksek lisans tezi, Emre Eken tarafından 21 Ocak´ta başarıyla savunuldu ve Prof. Dr. Mehmet Hacısalihoğlu ile Doç. Dr. İsmail Hakkı Kadı´nın da dahil olduğu jüri tarafından kabul edildi. Tezde, Maçka´da Osmanlı döneminde ayanlık faaliyetlerinde bulunan Eyübzâdelerin/Eyüboğullarının tarihi ele alındı.
                                    YAŞAR KEMAL (1923-2015)
YAŞAR KEMAL (1923-2015)
Gerçek adı Kemal Sadık Gökçeli olan Yaşar Kemal, Nigar Hanım ile çiftçi Sadık Efendi´nin oğlu olarak, Adana sınırları içerisindeki Osmaniye´de 6 Ekim 1923´te dünyaya geldi. Yaşar Kemal´in Van-Ercişli olan ailesi, 1. Dünya Savaşı yıllarında sırasıyla Diyarbakır, Urfa ve Antep´e gitti, son olarak da Adana´ya yerleşti.
SİİRT´TEN TRABZON´A GÖNÜL KÖPRÜSÜ
SİİRT´TEN TRABZON´A GÖNÜL KÖPRÜSÜ
SİİRT´TEN TRABZON´A GÖNÜL KÖPRÜSÜ
SANAT RENK KATIYOR
SANAT RENK KATIYOR
SANAT RENK KATIYOR
           Halit Fahri Ozansoy ( 1891 -  1971)
Halit Fahri Ozansoy ( 1891 - 1971)
Halit Fahri Ozansoy ( 1891 - 1971)
                FYODOR MİHAYLOVİÇ DOSTOYEVSKİ (1821-1881)
FYODOR MİHAYLOVİÇ DOSTOYEVSKİ (1821-1881)
FYODOR MİHAYLOVİÇ DOSTOYEVSKİ (1821-1881)
LA FONTAİNE´İN MASALLAR´INDA TÜRK/OSMANLI İZLERİ
LA FONTAİNE´İN MASALLAR´INDA TÜRK/OSMANLI İZLERİ
LA FONTAİNE´İN MASALLAR´INDA TÜRK/OSMANLI İZLERİ
Abdi İpekçi
Abdi İpekçi
Gazeteci - yazar Abdi İpekçi 1 Şubat 1979´da Mehmet Ali Ağca tarafından vurularak öldürüldü. Peki, Abdi İpekçi kimdir?
Türk yıldızları, birincilik getirdi
Türk yıldızları, birincilik getirdi
Türk yıldızları, birincilik getirdi
Ahmet Hamdi Tanpınar ( 1901; 1962)
Ahmet Hamdi Tanpınar ( 1901; 1962)
Ahmet Hamdi Tanpınar ( 1901; 1962)
600 fotoğraflık dev yarışma sonuçlandı
600 fotoğraflık dev yarışma sonuçlandı
600 fotoğraflık dev yarışma sonuçlandı
KİTAP TÜCCARLIĞI
KİTAP TÜCCARLIĞI
Kitap fiyatları gittikçe artıyor. Kimse kusura bakmasın bir kitaba 25-30 TL verilmez.
Arif Nihat Asya (7 Şubat 1904, Çatalca, İstanbul - 5 Ocak 1975, Ankara)
Arif Nihat Asya (7 Şubat 1904, Çatalca, İstanbul - 5 Ocak 1975, Ankara)
7 Şubat 1904´te İstanbul Çatalca´da doğdu, 5 Ocak 1975´te Ankara´da yaşamını yitirdi. İstanbul Üniversitesi Yüksek Öğretmen Okulu Edebiyat Bölümü´nü bitirdi.
YILIN BASIN FOTOĞRAFLARI  HEYECANI BAŞLIYOR
YILIN BASIN FOTOĞRAFLARI HEYECANI BAŞLIYOR
Türkiye Foto Muhabirleri Derneği´nin 34 yıldır aralıksız olarak düzenlediği “Yılın Basın Fotoğrafları” yarışmasının başvuruları başladı. Türkiye´nin en uzun soluklu fotoğraf yarışması “Yılın Basın Fotoğrafları”, medya dünyasının da en prestijli ödülleri arasında yer alıyor.
               Mehmet Akif Ersoy´un Hayatı (1873 – 1936)
Mehmet Akif Ersoy´un Hayatı (1873 – 1936)
Mehmet Akif Ersoy, 1873 yılında İstanb ul´da doğdu
Bilge Karasu (1930-1995)
Bilge Karasu (1930-1995)
1930´da İstanbul´da doğdu. 13 Temmuz 1995´te yaşamını yitirdi.
FESTİVAL SONA ERDİ
FESTİVAL SONA ERDİ
AB İnsan Hakları Film Festivali tüm yurttaki Avrupa Birliği Bilgi Merkezleriyle birlikte aynı anda başladığı Trabzon´da 10 Aralık´taki gösterimle sona erdi.
TRABZON´DA BULUŞTULAR
TRABZON´DA BULUŞTULAR
Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği´nin (ÇYDD) bu yıl 6.´sını düzenlediği Kitap ve Kültür Fuarı, sevilen oyuncu ve ünlü senaristi Trabzon´da buluşturdu.
FİLM GÜNLERİ TRABZON´DA BAŞLIYOR
FİLM GÜNLERİ TRABZON´DA BAŞLIYOR
Bu yıl 8.´si gerçekleştirilecek olan “İnsan Hakları Film Günleri” Türkiye´deki Avrupa Birliği Merkezleriyle eş zamanlı olarak Trabzon´da başlıyor.
TRABZON, KİTAP VE KÜLTÜR ŞÖLENİNDE BULUŞTU
TRABZON, KİTAP VE KÜLTÜR ŞÖLENİNDE BULUŞTU
Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneğinin hazırladığı ve Ömer Güner´e ithaf edilen 6. Kitap ve Kültür Şöleni Trabzon halkıyla buluştu.
KİM O?
KİM O?
KİM O?
YENİ MÜDÜR KARAHASAN
YENİ MÜDÜR KARAHASAN
Trabzon Devlet Tiyatrosu Müdürlüğüne atanan Elvan Saliha Karahasan,ayağının tozuyla TTSO´yu ziyaret ederek verdikleri desteğe teşekkür etti.
Trabzon Devlet Tiyatrosu  Karahasan´a teslim
Trabzon Devlet Tiyatrosu Karahasan´a teslim
Trabzon Devlet Tiyatro Müdürlüğüne Elvan Saliha Karahasan atandı. Karahasan doğup büyüdüğü kente vefa borcunu ödeyeceğini söyledi
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
DOLAR
5.4345
EURO
6.1114
aa
Son Sayı
Önceki Sayılar
SAYFA EDİTÖRÜ

sayfa deneme

Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
1

1
İstanbul için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:34 08:20 13:17 15:37 17:55 19:29